A - Z Coğrafya Terimleri

Bu sözlük, KPSS sorularında karşınıza çıkabilecek teknik kavramları özetlemektedir.

A - D

• Alüvyon: Akarsuların taşıyıp biriktirdiği malzeme.
• Bakı: Dağların güneşe dönük yamacı (Türkiye'de Güney yamaç).
• Batolit: Derinlik volkanizması sonucu yerin altında soğuyan magma (Örn: Uludağ).
• Boyuna Kıyı: Dağların kıyıya paralel uzandığı kıyı tipi (Karadeniz, Akdeniz).
• Debi (Akım): Akarsuyun saniyede akıttığı su miktarı.
• Delta: Akarsuyun denize döküldüğü yerde biriktirdiği alüvyonlarla oluşan ova.
• Denge Profili: Akarsuyun yatağını deniz seviyesine kadar aşındırması.

E - H

• Endemik Bitki: Dünyanın sadece belirli bir bölgesinde yetişen bitki.
• Enine Kıyı: Dağların kıyıya dik uzandığı kıyı tipi (Ege).
• Epirojenez: Kıta oluşumu (Alçalma-Yükselme).
• Falez (Yalıyar): Dalga aşındırmasıyla oluşan dik kıyı uçurumu.
• Gideğen (Göl Ayağı): Gölün fazla sularını dışarı boşaltan kol. Suyu tatlı yapar.
• Hinterland (Ard Bölge): Bir limanın karayolu/demiryolu ile ulaştığı iç kesim.

İ - R

• Jeopolitik: Coğrafi konumun siyasi ve stratejik önemi.
• Karstik: Kireçtaşı gibi eriyebilen kayaçların oluşturduğu yapı.
• Kıta Sahanlığı (Şelf): Deniz kıyısından 200m derinliğe kadar olan saha.
• Mikroklima: Küçük bir alanda görülen, çevresinden farklı iklim özelliği (Örn: Iğdır'da pamuk).
• Obruk: Karstik alanlarda tavan çökmesiyle oluşan derin çukur.
• Relikt (Kalıntı) Bitki: Geçmiş jeolojik zamanlardan günümüze kalan bitki.

S - Z

• Sarp: Dik, geçilmesi zor yamaç.
• Step (Bozkır): İlkbaharda yeşeren, yazın sararan kısa otlar.
• Tektonik: Fay hattı ve yer kabuğu hareketleri ile ilgili.
• Terra Rossa: Akdeniz'in kırmızı renkli, kireçli toprağı.
• Transit Ticaret: Bir ülkeden alınan malın başka bir ülkeye o ülke üzerinden geçirilerek satılması.
• Vertisol: "Taş doğuran" killi toprak (Trakya).